Dyslexie

mogelijk zwakke kanten

mogelijk sterke kanten

aandacht en concentratie

• concentratieproblemen
• verhoogde afleidbaarheid
• vergeetachtigheid en verstrooidheid

geheugen

• uitstekend lange termijngeheugen als het gaat om ervaringen, locaties en gezichten

oriëntatie in tijd en ruimte

• moeilijk klok lezen
• zwak gevoel voor tijd en ordening in tijd
• weg vinden, begrippen links, rechts,
  voor, na, boven, onder zijn moeilijk
• motorische vaardigheden
• moeizaam en moeilijk leesbaar geschrift
• onhandigheid

creatief problemen oplossen

• meerdere aspecten van een probleem tegelijk zien
• levendige verbeelding
• creatief in het bedenken van oplossingen
• aanleg voor kunst, drama, muziek, sport, verhalen vertellen, verkopen, zaken doen, ontwerpen, bouw of techniek

orde en structuur

• taken vergeten
• agenda onvolledig ingevuld
• moeilijk orde houden, allerlei dingen verliezen

visueel-analytische vaardigheden

• snel zien hoe iets (bijvoorbeeld: een gebouw of een wiskundig probleem) is opgebouwd, hoe het in elkaar zit
• een groot geheel makkelijk opsplitsen in de delen waaruit het is opgebouwd

geheugen

• problemen met onthouden van losse, op zichzelf staande gegevens
• problemen met complexe opdrachten
• afspraken en spullen vergeten

ruimtelijke vaardigheden

• sterk in driedimensionaal denken (een voorwerp dat ze maar van één kant zien, als het ware in hun hoofd van alle kanten bekijken)

sociale vaardigheden

• weinig zelfvertrouwen, emotionele of sociale problemen, gedragsproblemen

sociale vaardigheden

• begrip voor problemen van anderen
• groot doorzettingsvermogen

vakken die problemen kunnen geven:

• Nederlands: lezen en spelling, traag overschrijven, overschrijffouten
• wiskunde: tafels en eenvoudige bewerkingen, onthouden van wiskundige termen, verwarren van tekens, omkeringen bij overschrijven en lezen getallen
• vreemde talen: leren lezen en schrijven van vreemde talen, spraakkunst
• aardrijkskunde: kaart lezen, topografie, onthouden van aardrijkskundige namen
• geschiedenis: onthouden van data, historische gebeurtenissen, geschiedkundige namen
• andere vakken: onthouden van contextloze feiten, onthouden van formules

do’s

don’ts

accepteren

● Aanvaard dat de leerling een probleem
heeft en toon je begrip. Laat voelen dat je gelooft in de leerling.

begeleiding en aanpak

stimuleren en begeleiden

● Motiveer en leg nadruk op talenten!
● Structureer de leerstof en het leergedrag.
● Leer kernwoorden markeren. Vat de hoofdzaken samen.
● Gebruik heldere taal en geef duidelijke opdrachten!
● Varieer in visuele, motorische, auditieve aanbieding.
● Doe aan ‘preteaching’.
● Leer de leerling ‘hulp’ te vragen.
● Controleer regelmatig de agenda.
● Gebruik overzichtelijke teksten (let op contrast, lettertype en interlinie, duidelijke alinea’s, besluit bovenaan en op één pagina).
● Stimuleer ‘herhalen’. (Spreid bvb. woordenschat leren in agenda over verschillende dagen.)
● Gebruik bij woorden en teksten afbeeldingen of tekeningen.

taalgebruik

● Lange en complexe instructies geven.
● De leerstof alleen uitleggen in de vreemde taal. Zo weet de leerling gegarandeerd niet wat hij moet kennen.
● Zeggen of schrijven: ‘Je hebt niet geleerd’. Wel: ‘Vraag hoe hij of zij iets gedaan of geleerd heeft’.

gedrag

● Zware sancties stellen als de leerling te laat komt of iets vergeten is.
● Verwachten dat de leerling zelfstandig kan plannen.
● De leerling vergelijken met zijn klasgenoten.

compenseren

● Sta alle hulpmiddelen toe die de ‘zelfredzaamheid’ vergroten. Laptop,
rekenmachine, strategiekaarten.
● Stimuleer gebruik van software en overhoorprogramma’s.
● Woordenboeken op cd-rom gebruiken.
● Leer werken met tekstverwerking en spellingcontrole.
● Geef meer tijd (min. 30%) bij toetsen.
● Lees opdrachten voor, overhoor mondeling.
● Bied schema’s en geheugensteuntjes.
● Bied instructie stap voor stap aan.
● Vraag ingesproken boeken .

materiaal

● Teksten met onoverzichtelijke lay-out.
● Een onduidelijke kopie geven.
● Geschreven opgaven of toetsen. Wel:
‘getypt en overzichtelijk’.
● Cursus op veel losse bladen en in verschillende
mappen.

dispenseren (vrijstellen)

● Geef vrijstelling van bepaalde eisen, bijvoorbeeld: ‘geen spellingfouten tellen’.
● Laat minder oefeningen maken.